Druki, prasa i literatura fachowa · biblioteki cyfrowe (PBC, KPBC, archive.org), zbiory prywatne · Ludzie, miasto, mapa
„Danziger Bürgerbuch” 1927 — życiorys Hermanna Wolschona
Hermann Wolschon, architekt, państwowo egzaminowany mistrz budowlany, zaprzysiężony biegły sądowy w sprawach budowlanych przy sądach grodzkich i krajowych Wolnego Miasta Gdańska, urodził się 16 czerwca 1862 w Gdańsku. Wyuczył się praktycznego rzemiosła budowlanego i ukończył seminarium budowlane. Po wszechstronnej pracy jako architekt i kierownik budów był jeszcze przez wiele lat urzędnikiem budowlanym. Następnie usamodzielnił się najpierw w Gdańsku, a w roku 1902, gdy Sopot uzyskał prawa miejskie, przeniósł do Sopotu swoje biuro architektoniczne i przedsiębiorstwo budowlane. Oprócz budów w Gdańsku i okolicy zrealizował według własnych projektów w samym Sopocie ok. 90 większych przedsięwzięć budowlanych, nie licząc wielu przebudów. Był też kierownikiem budowy pierwszych 63 osiedlowych domów dla weteranów (Kriegerheimstätten) wzniesionych w Sopocie. Politycznie Wolschon również działał żywo: od 1900 członek Związku Właścicieli Domów, od 1908 jego przewodniczący. Od 1909 nieprzerwanie do dziś przewodniczący rady miejskiej (Stadtverordneten-Vorsteher), przewodniczący partii Centrum i jej frakcji w radzie miejskiej Sopotu. Ma duże szanse objąć mandat posła do Volkstagu. Jest ponadto przewodniczącym katolickiego stowarzyszenia budowy domu parafialnego i katolickiego towarzystwa „Concordia” w Sopocie.
[s. 121, prawa kolumna; nad tekstem fotografia portretowa z podpisem „Hermann Wolschon”]
Hermann Wolschon, Architekt, staatlich geprüfter Meister im Baugewerbe, gerichtlich beeideter Bausachverständiger für die Amts- und Landgerichte in der Freien Stadt Danzig, wurde am 16. Juni 1862 in Danzig geboren. Er lernte das praktische Bauhandwerk und absolvierte ein Bauseminar. Nach vielseitiger Beschäftigung als Architekt und Bauleiter war er noch viele Jahre hindurch Baubeamter. Er machte sich dann zuerst in Danzig selbständig und siedelte im Jahre 1902, nachdem Zoppot Stadt geworden war, mit seinem Architektenbüro und Baugeschäft nach Zoppot über. Außer Bauten in Danzig und Umgegend hat er allein in Zoppot ca. 90 größere Bauvorhaben, außer vielen Umbauten, nach eigenen Entwürfen ausgeführt. Er war auch Bauleiter von den in der Stadt Zoppot zuerst hergestellten 63 Kriegerheimstätten. Politisch hat sich Wolschon ebenfalls rege betätigt. Er ist seit 1900 Mitglied des Hausbesitzervereins und seit 1908 Vorsitzender. Seit 1909 ununterbrochen bis heute Stadtverordneten-Vorsteher, Vorsitzender der Zentrumspartei und Vorsitzender der Zentrumsfraktion in der Stadtverordnetenversammlung in Zoppot. Er steht an aussichtsreicher Stelle zur Nachfolge als Volkstagsabgeordneter. Er ist ferner Vorsitzender des katholischen Vereinshaus-Bauvereins und Vorsitzender der katholischen Gesellschaft „Concordia” in Zoppot.
[Na tej samej stronie, lewa kolumna: hasło Max Woldmann, burmistrz Zoppot 1908–1919 (m.in. „Der Neubau des Kurhauses mit Logierhaus wurde im Herbst 1909 begonnen und im Juni 1910 beendet”).]
Komentarz
Jedyny znany pełny życiorys autora projektu kamienicy z 1908 r., z portretem (mężczyzna ok. 65 lat, łysiejący, siwe wąsy, binokle). Rozstrzyga: imię Hermann, data i miejsce urodzenia (16 VI 1862 Gdańsk), wykształcenie (rzemiosło + seminarium budowlane, nie politechnika — stąd tytuł „Baumeister/Architekt”, a nie „Regierungsbaumeister”), własne przedsiębiorstwo budowlane w Sopocie od 1902 (projektował i budował), skala działalności (ok. 90 większych budów w Sopocie do 1927 — projekt dla Schulstraße 44 z 1908 r. zapewne liczy się do nich; budował ją jednak A. Karaschinski), pozycja polityczna (przewodniczący rady miejskiej od 1909 — zbieżne z wyborem XI/XII 1909 w Gazecie Gdańskiej — i lider Centrum, katolik). „Seit 1908 Vorsitzender” Hausbesitzerverein zgadza się z AB 1926/27. Wiek w 1937: 75 lat — nekrolog „wdowa Henriette Wolschon z d. Bertram, 85 l.” (II 1937) dotyczyłby żony starszej o 10 lat; możliwe, ale nieudowodnione HIPOTEZA. Rocznik 1927 = „bis heute”.
Osoby, daty, miejsca i instytucje w dokumencie
- Osoby: Wolschon Hermann (architekt, ur. 16 VI 1862 Danzig); Woldmann Max (burmistrz Zoppot 1908–19, tło).
- Daty: 1862-06-16 (ur.); 1900 (członek HBV); 1902 (przeniesienie do Zoppot); 1908 (przew. HBV); 1909 (przew. rady miejskiej); 1927 (druk).
- Adresy: brak w haśle (biuro: Frantziusstr. wg AB 1926/27).
Metryczka (dane opisu)
- Zbiór
- Druki, prasa i literatura fachowa, biblioteki cyfrowe (PBC, KPBC, archive.org), zbiory prywatne
- Pliki skanów
- Data (pełny zapis)
- 1927
- Hasła
- [, W, o, l, s, c, h, o, n, ,, , a, r, c, h, i, t, e, k, t, ,, , b, i, o, g, r, a, f, i, a, ,, , p, o, r, t, r, e, t, ,, , Z, o, p, p, o, t, ,, , H, a, u, s, b, e, s, i, t, z, e, r, v, e, r, e, i, n, ,, , Z, e, n, t, r, u, m, ,, , S, t, a, d, t, v, e, r, o, r, d, n, e, t, e, n, v, o, r, s, t, e, h, e, r, ]
- Odczyt
- model Fable (djvutxt + kontrola na skanie), 2026-08-28; weryfikacja na skanie: 2026-08-28 — zob. metoda