Przejdź do treści

Odczyty, przekłady i opracowania na tej stronie przygotowała sztuczna inteligencja pod nadzorem ludzi — mogą zawierać błędy. Jak pracowaliśmy z AI →

Sopot · dawniej Schulstraße 44 · zbudowana 1909–1910

Osoby

Ludzie tego domu

Kilka postaci, bez których tej kamienicy by nie było, i kilka osób, które w niej pracowały lub mieszkały. Pełne karty osób z przypisami są w raportach projektu; tu skróty.

Pełne karty — z datami, adresami, przypisami i mapą powiązań — w opracowaniu Osoby i instytucje; lokatorzy przedwojenni rok po roku — Mieszkańcy w księgach adresowych.

Dokument: August Schmidtke
AB k. 160

1906–1919

August Schmidtke

budowniczy kamienicy, właściciel

Ober-Telegraphen-Assistent a. D. (emerytowany starszy asystent telegraficzny). W 1897 r. urzędnik telegrafu w Gdańsku, od co najmniej 1906 r. w Sopocie we własnym domu przy Charlottenstraße 9, gdzie mieszkał do końca; w kamienicy nigdy nie zamieszkał. Kupił działkę 27 IV 1906 za 37 000 marek i przez dwa lata walczył z magistratem o pozwolenie (pierwszy projekt z piekarnią odrzucono). Dom zbudował w latach X 1909 – VIII 1910 i sam dopisał do projektu windę. Odwoływał się do Rejencji czterokrotnie, wykończył poddasze mimo trzech odmów, przegrał niemal wszystkie sprawy — poza wodociągową i legalizacją poddasza w 1915 r. Sprzedał kamienicę 9 VI 1919 za 250 000 marek. Zmarł między 1927 a 1929 r. HIPOTEZA (z luki w księgach adresowych); grobu nie odnaleziono.

Źródła: AB k. 29–30, 142–253; AG I k. 210–212; AG II k. 56–61; Adreßbuch Danzig 1897, Zoppot 1906–1927 · Ciekawostki: C-012, C-024, C-034

Dokument: Hermann Wolschon
PL 20210115_055

1862 – po 1937

Hermann Wolschon

architekt i mistrz budowlany, autor zrealizowanego projektu

Architekt & Baugewerksmeister (architekt i mistrz budowlany), sąsiad Schmidtkego z Charlottenstraße 12. Autor zatwierdzonego 2 IV 1908 projektu „herrschaftliches Wohnhaus” (reprezentacyjnego domu mieszkalnego) — rzuty, plan sytuacyjny, statyka, ogrodzenie i kurnik. Wg noty z Danziger Bürgerbuch 1927: biuro budowlane w Sopocie od 1902, ok. 90 większych budów, 63 domy dla weteranów, od 1908 przewodniczący związku właścicieli domów, a od 1909 do 1927 przewodniczący rady miejskiej Sopotu, czyli także w czasie budowy kamienicy.

Źródła: PL 20210115_049–057; AB k. 66, 87, 157; Danziger Bürgerbuch 1927 (PBC 10475) · Ciekawostki: C-024

Dokument: Heinrich Dunkel
PL 20210115_001

1877–1922

Heinrich Dunkel

architekt projektu niezrealizowanego

Kolejny sąsiad (Charlottenstraße 14). Jego projekt z 1906 r. — dom z piekarnią i sklepem kolonialnym w parterze — policja budowlana odrzuciła, bo nowa linia zabudowy odsunęła front od ulicy. Dlatego przed kamienicą jest dziś trawnik. Rysunki Dunkela zachowały się w teczce planów i pokazują, jak dom mógł wyglądać.

Źródła: PL 20210115_001–010; AB k. 29–54; Adreßbuch Zoppot 1906 · Ciekawostki: C-012

Dokument: Gertrud Baumann (Gedanzig)
AG II k. 56,0

1919–1946

Gertrud Baumann (Gedanzig)

właścicielka

Młoda pielęgniarka (ur. 1895), której ojciec Eugen Baumann, gdański fabrykant pieców, kupił kamienicę 26 VI 1919 na jej nazwisko za 250 000 marek. Zarządzał nią z pełnomocnictwa „z samym sobą”, a w 1922 r. też się tu wprowadził. Intercyza z 1922 r. zostawiła czynsze przy żonie — mąż Alfred Gedanzig zbankrutował dwa miesiące po rozwodzie. Była właścicielką domu w czasie hiperinflacji (hipoteka 34 000 000 marek warta 200 guldenów), Wolnego Miasta i wojny; w 1943 r. dział spadku podzielił kamienicę na trzy równe części między rodzeństwo.

Źródła: AG II k. 56–61, 68, 122–140, 185, 225, 230–238; akta stanu cywilnego · Ciekawostki: C-072, C-083

Dokument: Richard Karstädt
PL 20210115_033

czynny 1900–1913

Richard Karstädt

królewski nadworny mistrz ślusarski, Elbląg

Königlicher Hof-Schlossermeister (królewski nadworny mistrz ślusarski) z Elbląga, wcześniej firma „Karstädt & Hopp, Kunstschlosserei”. W kamienicy wykonał żelazne schody kręcone w atrium, stalowy dach świetlika (podpisy na rysunkach z XI 1909) i kraty szybu windy. Te ostatnie poświadcza odlewana tabliczka odkryta w 2026 r. pod farbą. Windę według orzeczenia z 1964 r. zbudowała firma Burckhardt & Ziesler z Chemnitz.

Źródła: PL 20210115_033, _043, _075; Adressbuch Elbing 1906/1910; tabliczka na kracie szybu (oględziny 2026) · Ciekawostki: C-132

Dokument: Franz Rutkowski
AB k. 198

ok. 1911–1912

Franz Rutkowski

portier, „człowiek od windy i kotłowni”

Mieszkał w dwóch izbach w piwnicy od południa. Sierżant policji zapisał w styczniu 1912 r., że portier „stąd nadzorował dźwig i ogrzewanie”. Pruski przepis o dźwigach z 1908 r. wymagał egzaminowanego windziarza w kabinie i dozorcy maszynowni „stale obecnego lub łatwo osiągalnego”: portier był jednym i drugim. Z trojga lokatorów piwnicy tylko jego magistrat kazał wykwaterować; właściciel bezskutecznie prosił o legalizację mieszkania.

Źródła: AB k. 195–198 · Ciekawostki: C-040