22 IV 1920 · ciekawostka C-064
Pełnomocnictwo „z samym sobą”
9 czerwca 1919 r. kamienicę kupiła za 250 000 marek Gertrud Baumann, 24-letnia pielęgniarka z Gdańska, córka mistrza zduńskiego i fabrykanta pieców Eugena Baumanna. Niecały rok później stawiła się u sopockiego notariusza Johannesa Smolinskiego (kancelaria przy tej samej Schulstraße, pod nr 22/24) i udzieliła ojcu pełnomocnictwa generalnego: do sprzedaży domu, przewłaszczenia, wpisów i wykreśleń w księdze wieczystej, obrotu hipotekami, pobierania czynszów i reprezentowania jej przed sądem i władzami. Najważniejsze zdanie stoi na końcu: wolno mu „w moim imieniu dokonywać czynności prawnych z samym sobą”. To zwolnienie z zakazu tzw. Insichgeschäft z § 181 niemieckiego kodeksu cywilnego (BGB) — klauzula rzadka i bardzo mocna, bo znosi jedyne zabezpieczenie mocodawcy przed pełnomocnikiem stojącym po obu stronach umowy. Skutek przyszedł w pół roku: 14 października 1920 Eugen pożyczył córce 100 000 marek i sam, w jej imieniu, wpisał sobie hipotekę. Przez następne dwadzieścia lat będzie prowadził dom jak swój. Do akt trafił uwierzytelniony odpis drugiego wypisu (15 X 1920).
Karta 1 z 2 · APGoG 146,2233, k. 68 recto · pełny opis w archiwum
Pełnomocnictwo generalne z 22 IV 1920 (odpis drugiego wypisu) — strona 1
DE Oryginał
Beglaubigte Abschrift. Zweite Ausfertigung. Zur Nebenausfertigung sind 3 M. Stempel verwendet. Zur Abschrift sind 20 M. Stempel verwendet. Zoppot, den 15. Oktober 1920. gez. Johannes Smolinski, Notar
Notariatsregister Nr. 298/1920. Verhandelt. Zoppot, den 22. April 1920. Vor mir dem unterzeichneten zu Zoppot wohnhaften Notar im Bezirke des Freistaats Danzig Johannes Smolinski erschien heute, mir von Person bekannt: Fräulein Gertrud Baumann aus Zoppot, Friedrichstr. 1.
Dieselbe erklärte: Ich erteile meinem Vater dem Ofenfabrikanten Eugen Baumann aus Zoppot Friedrichstraße 1 Vollmacht, das mir gehörige Grundstück Zoppot Band 63 VIII, Blatt 295 zu veräußern, Auflassung zu erteilen, Eintragungen und Löschungen im Grundbuch zu bewilligen und zu beantragen, Hypotheken zu veräußern und zu erwerben, zu kündigen und einzuziehen, den Kaufpreis des Grundstücks, sowie die Mieten und sonstige Zahlungen für mich in Empfang zu nehmen, sowie mich in allen das Grundstück betreffenden Angelegenheiten gerichtlich, behördlich und außergerichtlich zu vertreten.
Es ist ihm gestattet in meinem Namen mit sich selbst Rechtsgeschäfte vorzunehmen, gleichviel ob er dabei für sich oder für dritte handelt.
[u dołu:] Zu Zoppot Bl. 295.
PL Przekład
Uwierzytelniony odpis. Drugi wypis. Na wypis dodatkowy zużyto 3 M opłaty stemplowej. Na odpis zużyto 20 M opłaty stemplowej. Sopot, 15 października 1920. podp. Johannes Smolinski, notariusz
Rejestr notarialny nr 298/1920. Protokół. Sopot, 22 kwietnia 1920. Przede mną, niżej podpisanym notariuszem zamieszkałym w Sopocie, w okręgu Wolnego Miasta Gdańska, Johannesem Smolinskim, stawiła się dziś, znana mi osobiście: panna Gertrud Baumann z Sopotu, Friedrichstr. 1.
Oświadczyła ona: Udzielam mojemu ojcu, fabrykantowi pieców Eugenowi Baumannowi z Sopotu, Friedrichstraße 1, pełnomocnictwa do zbycia należącej do mnie nieruchomości Sopot tom 63 VIII, karta 295, do złożenia oświadczenia o przewłaszczeniu, do zezwalania na wpisy i wykreślenia w księdze wieczystej i wnoszenia o nie, do zbywania i nabywania hipotek, ich wypowiadania i ściągania, do odbioru w moim imieniu ceny sprzedaży nieruchomości oraz czynszów i innych płatności, jak również do reprezentowania mnie we wszystkich sprawach dotyczących nieruchomości — sądowo, przed władzami i pozasądowo.
Wolno mu w moim imieniu dokonywać czynności prawnych z samym sobą, niezależnie od tego, czy działa przy tym dla siebie, czy dla osób trzecich.
[u dołu:] Do [akt] Sopot karta 295.
Uwagi: odczyt, kontekst, dalszy ciąg sprawy
Friedrichstraße 1 — pierwszy sopocki adres Baumannów; w kamienicy przy Schulstraße 44 Eugen mieszkał od 1922 r. Notariusz Smolinski działał już „w okręgu Wolnego Miasta Gdańska” — Wolne Miasto formalnie powstało 15 XI 1920, ale pruska administracja sądowa przeszła pod zarząd aliancki wcześniej; w listopadzie 1922 r. rodzina korzystała już z innego notariusza (dokument 11). Odpis pisany ręką kancelisty; treść potwierdzona maszynopisem pierwszego wypisu (k. 80).
Karta 2 z 2 · APGoG 146,2233, k. 68 verso · pełny opis w archiwum
Pełnomocnictwo z 22 IV 1920 — strona 2 (podpisy, koszty, klauzule wypisu i odpisu)
DE Oryginał
Der Wert ist 100 000 Mk. Ich beantrage eine Ausfertigung dieser Verhandlung Herrn Eugen Baumann zu erteilen. Das Protokoll wurde in Gegenwart des Notars vorgelesen, von der Beteiligten genehmigt und von ihr eigenhändig, wie folgt, unterschrieben. gez. Gertrud Baumann. gez. Johannes Smolinski, Notar
Kostenberechnung. Werth des Gegenstandes 100 000 Mk. 1. Gebühren nach § 5 der Gebührenordnung und § 38 des Gerichtskostengesetzes 29,30. 2. Pauschsatz 4,40. 3. Stempel 20,—. [zusammen] 53,70. gez. Johannes Smolinski, Notar.
Vorstehende Ausfertigung ist hiermit zum 2ten Mal für Herrn Eugen Baumann aus Zoppot, Friedrichstraße 1 ausgefertigt. Zoppot, den 15. Oktober 1920. gez. Johannes Smolinski, Notar
Vorstehende Abschrift stimmt mit der Ausfertigung überein. Zoppot, den 18. Oktober 1920. [podpis nieczytelny] Gerichtsschreiber des Amtsgerichts [pieczęć okrągła: Amtsgericht Zoppot]
PL Przekład
Wartość [przedmiotu] wynosi 100 000 marek. Wnoszę o wydanie wypisu tego protokołu panu Eugenowi Baumannowi. Protokół odczytano w obecności notariusza, uczestniczka go zatwierdziła i własnoręcznie, jak następuje, podpisała. podp. Gertrud Baumann. podp. Johannes Smolinski, notariusz
Rachunek kosztów. Wartość przedmiotu 100 000 marek. 1. Opłaty według § 5 taksy i § 38 ustawy o kosztach sądowych 29,30. 2. Ryczałt 4,40. 3. Stempel 20,—. [razem] 53,70. podp. Johannes Smolinski, notariusz.
Powyższy wypis wydaje się niniejszym po raz drugi dla pana Eugena Baumanna z Sopotu, Friedrichstraße 1. Sopot, 15 października 1920. podp. Johannes Smolinski, notariusz
Powyższy odpis zgadza się z wypisem. Sopot, 18 października 1920. [podpis nieczytelny] sekretarz Sądu Rejonowego [pieczęć okrągła: Sąd Rejonowy w Sopocie]
Uwagi: odczyt, kontekst, dalszy ciąg sprawy
Drugi wypis zamówiono w październiku 1920 r. nieprzypadkowo: 14 X 1920 Eugen Baumann udzielił córce pożyczki 100 000 marek i jako jej pełnomocnik ustanowił na dom hipotekę (dz. III nr 23, wpis 19 X 1920) — pierwsza czynność „z samym sobą”. W sierpniu 1920 r. Gertrud ustanowiła też dla ojca prawo pierwokupu za 190 000 marek; sąd odmówił natomiast wpisania zakazu obciążania domu bez jego zgody (§ 137 BGB).
Oznaczenia: [ ] uwagi wydawcy · [?] odczyt niepewny · […] miejsce nieczytelne · przekreślenie skreślone w oryginale. Pisownia epoki zachowana (daß, Miether).