„Heil Hitler!” zamiast „Z poważaniem”

Wojna wchodzi do akt gruntowych kamienicy właściwie tylko przez formułki grzecznościowe. Po włączeniu Wolnego Miasta do Rzeszy (1 IX 1939) berliński kredyt z 1929 r. przeliczono z 60 000 guldenów na 42 000 marek Rzeszy, a w 1941 r. spłaciła go Kasa Oszczędności Miasta Sopotu nową hipoteką na 50 000 RM i została jedynym wierzycielem domu. Pokazane pismo to rutynowa korespondencja bankowa: kasa odsyła sądowi list hipoteczny, zezwolenie na wykreślenie i wniosek, „za koszty ręczymy” — i kończy „Heil Hitler!” tam, gdzie każde pismo tej instytucji sprzed 1933 r. kończyło się „Hochachtungsvoll”. W nagłówku drukowanym: „Devisenbank” (bank dewizowy), filia w Kurhausie, konto w Reichsbanku. Dwa lata później ta sama kasa napisze o „rodzeństwie Baumann” — bo Eugen zmarł, a dom przeszedł na troje dzieci — i podpisze się już bez pozdrowienia. W kartach z lat 1929–1943 nie ma ani jednego zdania o wojnie, nalotach, kolei czy zarządzie przymusowym: są hipoteki, odsetki i opłaty za odpisy. Kamienica do ostatniego zachowanego dokumentu niemieckiego (sierpień 1943) pozostaje prywatną własnością rodziny.