C-163 · 1911–1913 · Budowa i pierwsze lata (1906–1915)
Dźwig z obsługą: typ wychodzący z użycia w domach czynszowych
technika i luksusrozbieżności źródeł, legendy
W tych samych latach, w których Schmidtke montował swój dźwig, fachowa literatura odwracała się od dźwigów z windziarzem. Bloch w 1911 r. pisze, że dźwig osobowy długo nie mógł wejść do domów mieszkalnych i „Erst seitdem Personenaufzüge mit einer absolut sicheren automatischen und von jedem Laien benutzbaren Steuerung, der Druckknopf-Steuerung, versehen werden, schickt man sich an, regelmäßig Personenaufzüge auch in Wohnhäusern von vornherein vorzusehen.” → „Dopiero odkąd dźwigi osobowe wyposaża się w absolutnie pewne, automatyczne sterowanie przyciskowe, dostępne dla każdego laika, zaczyna się regularnie przewidywać dźwigi osobowe także w domach mieszkalnych.” Bethmann w podręczniku konstrukcyjnym z 1913 r. rozdziela: dźwigi „mit Führerbegleitung” (z windziarzem) idą do domów towarowych, hoteli i biurowców z publicznym ruchem, a „ohne Führerbegleitung” (bez windziarza) — do domów prywatnych, czynszowych i biurowych, „wo immer dieselben Personen verkehren” → „gdzie porusza się wciąż to samo grono osób”.
Dubbel w 1914 r. dodaje: sterowanie przyciskowe pozwala korzystać z dźwigu „ohne Führer und durch jede Person ohne besondere Übung” → „bez dźwigowego i przez każdą osobę bez szczególnej wprawy”, stąd „allgemeine Anwendung in Privatgebäuden” → „powszechne zastosowanie w budynkach prywatnych”. Sopocka winda, zamówiona w 1909 i odebrana w maju 1911 r., należała więc do typu wychodzącego już z użycia; była jednym z ostatnich dźwigów „z obsługą” w domu czynszowym PRAWDOPODOBNE. Po 1945 r. dźwig wymagający egzaminowanego windziarza nie mógł legalnie jeździć bez człowieka z uprawnieniami, a takiego już nie było (szerzej w sekcji o losach windy po wojnie).
Źródło: raport kwerendy projektu § 3 i § 1 pkt 4; metryczki Druki: Bloch 1911 — wskazówki…, materiały projektu, materiały projektu
Pewność: cytaty z podręczników / PRAWDOPODOBNE ocena sopockiego dźwigu.