Akta budowlane domu · APGoG 2,966 · k. 190
Relacja Schmidtkego o zakupie nieruchomości w 1904 (2/4)
Najedź kursorem — lupa · kliknij — powiększenie (kółko myszy, dwa palce, strzałki)
„[…] wznieść duży, nowoczesny dom. Zamiast tego zawistni (Neider) zdołali udaremnić zapowiedzianą ulgę. Do czego to ma prowadzić, jeżeli właścicielom domów wyrządza się takie szkody? Po prostu traci się radość z własności i człowiek jest zmuszony oddać ją w inne ręce. Tu przecież ma się pielęgnować niemieckość i utrzymać Niemca na jego ojcowiźnie (Scholle). W ten sposób obrzydza się mu ją.
Wasza Wielmożność, proszę uprzejmie, aby przed wejściem w życie nowych przepisów budowlanych wstawił się Pan za tym, by dane przyrzeczenie co do zwolnienia całego poddasza na mieszkania zostało dotrzymane. Nieliczne wchodzące w grę domy nie staną się przez to większe, bo pomieszczenia już istnieją.
Jak bardzo zostałem poszkodowany, wynika z następujących faktów: W 1904 kupiłem tutejszą nieruchomość Schulstraße 9. Wedle ówczesnych przepisów mogłem wznieść 3 kondygnacje mieszkalne i rozbudowane poddasze. Gdy przedłożyłem swój projekt, spełniający znacznie więcej niż przepisano, na mój wniosek nagle zmieniono linię zabudowy i przepisy budowlane. Mój projekt wywrócono do góry nogami. Z tej działki nie mogłem zrobić tego, co zamierzałem. Musiałem zbudować o całą kondygnację niżej, a nawet rozebrać już gotową kondygnację piwniczną. Gdy skończyłem budowę, zrozumiano, że zmienione przepisy budowlane [c.d. k. 191: zawierały zbyt wielkie uciążliwości]”
(Ciąg dalszy pisma Schmidtkego do burmistrza Woldmanna z 19 II 1911 — karta 189.)
190 [paginacja ołówkiem] [prześwit stempla Magistrat Zoppot z recto]
[…] einen großen modernen Neubau
zuzuführen. Statt dessen haben es Neider fer-
tig bekommen, die in Aussicht gestellte
Vergünstigung zu hintertreiben. [poprawione przy weryfikacji] Wozu
soll das führen, wenn den Hausbes[itzern]
solche Schädigungen zugefügt werd[en]?
Man verliert einfach die Freude an
seinem Besitz und wird genötigt, ihn in
andere Hände weiter zu geben. Hier soll
doch das Deutschtum gepflegt und der Deutsche
an seiner Scholle festgehalten werden.
Auf diese Weise wird sie einem aber ver-
leidet. — [poprawione przy weryfikacji]
Euer Hochwohlgeboren bitte ich höflichst, vor
Inkrafttreten der neuen Bauordnung
dafür einzutreten, [poprawione przy weryfikacji] [w oryginale brak „Stadtverordneten”] dass das gegebene
Versprechen hinsichtlich der Freigabe des
ganzen Dachgeschosses zu Wohnu[ngen]
erfüllt wird. Die wenigen Häuser, die
in Betracht kommen, werden da[durch]
nicht größer, denn die Räume [sind]
bereits vorhanden.
Wie sehr ich geschädigt worden bin, geh[t]
aus folgenden Tatsachen hervor:
1904 kaufte ich das Grundstück Schul-
straße 9 hierselbst. Nach den damalige[n]
Bestimmungen konnte ich 3 W[ohn-]
geschosse und ein ausgebautes Dach[ge]-
schoss aufführen. Als ich mein Bau-
projekt vorlegte, das viel mehr erfüllte
als vorgeschrieben war, änderte man
auf mein Gesuch hin plötzlich die Bau-
flucht und die Bauordnung. Mein
Projekt wurde über den Haufen ge-
worfen. Aus dem Bauplatz konnte
ich nicht das machen, was ich beab-
sichtigt hatte. Ich mußte eine ganze
Etage niedriger bauen und sogar
das bereits fertig gestellte Kellerge-
schoß abbrechen. Als ich mit meinem
Bau fertig war, da hatte man einge-
sehen, daß die geänderte Bauordnung
[ciąg dalszy na karcie 191: „zu große Härten hatte”] [poprawione przy weryfikacji]
Komentarz
Druga karta pisma Schmidtkego do burmistrza Woldmanna (19 II 1911). Zawiera osobistą relację inwestora o jego doświadczeniach budowlanych — uzupełnienie akt urzędowych:
- Zakup nieruchomości: „1904 kupiłem tutejszą nieruchomość Schulstraße 9” . To inna posesja niż Schulstraße 44 (działka Blatt 295 nosiła numer 44 już od przełomu 1903/04, a Schmidtke kupił ją dopiero w 1906 — przewłaszczenie 28–29 IX 1906; sam opisuje ten zakup na k. 191) .
- Pierwotne uprawnienia: wedle przepisów z 1904 wolno było wznieść 3 kondygnacje mieszkalne + rozbudowane poddasze .
- Zmiana przepisów w trakcie procedury — zdaniem Schmidtkego zmieniono Bauordnung po złożeniu jego projektu, na jego niekorzyść [twierdzenie strony].
- „Musiałem zbudować o całą kondygnację niżej i rozebrać już gotową kondygnację piwniczną” — dotyczy posesji Schulstraße 9 kupionej w 1904 (pierwszej budowy Schmidtkego), NIE Schulstraße 44: relacja o Schulstr. 44 zaczyna się dopiero na k. 191 („1906 wurde mir das Grundstück Schulstraße 44 zum Kauf angeboten”). Nie wyjaśnia więc różnic między projektami 1906/1908/1909 kamienicy [poprawione przy weryfikacji].
- Prośba polityczna: interwencja burmistrza przed wejściem w życie nowej Bauordnung, aby dotrzymano obietnicy zwolnienia całego poddasza; argument: pomieszczenia już istnieją, więc domy nie staną się większe . Retoryka: „zawistni” udaremnili ulgę; właściciel „zmuszony oddać dom w inne ręce” (groźba sprzedaży, nie budowy gdzie indziej) [poprawione przy weryfikacji].
- Retoryka narodowa („tutaj ma się pielęgnować niemieckość”) — typowy dla Prus Zachodnich argument perswazyjny .
Osoby, daty, miejsca i instytucje w dokumencie
- Osoby: August Schmidtke (autor) PRAWDOPODOBNE — podpis dalej; burmistrz Woldmann (adresat) ; „Neider” (zawistni — bez nazwisk).
- Daty: 1904 (deklarowany zakup nieruchomości); 19 II 1911 (data pisma).
- Adresy/numery posesji: „Schulstraße 9” (tak w źródle; inna posesja niż Schulstraße 44 — por. k. 191).
- Kwoty: brak.
- Fakty budowlane (posesja Schulstraße 9, 1904 — nie Schulstr. 44): 3 kondygnacje mieszkalne + poddasze wg przepisów z 1904; obniżenie budynku o jedną kondygnację; rozbiórka gotowej kondygnacji piwnicznej.
Metryczka (dane opisu)
- Zbiór
- Akta budowlane domu (Hausakten Schulstraße 44 (Bau-Polizei Zoppot)), APGoG 2,966
- Pliki skanów
- 190.jpg
- Data (pełny zapis)
- 1911-02-19
- Hasła
- [, p, o, d, d, a, s, z, e, ,, , B, a, u, o, r, d, n, u, n, g, ,, , S, c, h, m, i, d, t, k, e, ,, , W, o, l, d, m, a, n, n, ,, , h, i, s, t, o, r, i, a, , b, u, d, o, w, y, ,, , p, i, w, n, i, c, a, ,, , 1, 9, 0, 4, ,, , 1, 9, 1, 1, ]
- Odczyt
- model Opus, 2026-08-22; weryfikacja na skanie: 2026-08-27 — zob. metoda