Akta gruntowe, tom I · APGoG 146,684 · k. 132
Protokół sądowy: wdowa Friederike Aspolm jako właścicielka działki (1889)
Najedź kursorem — lupa · kliknij — powiększenie (kółko myszy, dwa palce, strzałki)
Protokół sądowy — Sopot, 2 lipca 1889 r., przed Królewskim Sądem Rejonowym (sprawa wieczystoksięgowa Sopot karta 295).
Stawili się: 1) rolnik Conrad Goeldel z Buszkowów (Buschkau), 2) wdowa Friederike Aspolm z domu Apreck, stąd (z Sopotu); oboje bez wątpliwości zdolni do czynności. Pani Aspolm była znana osobiście; tożsamość Conrada Goeldla potwierdził znany sądowi właściciel majątku (Gutsbesitzer) Hans Goeldel, stąd.
Rolnik Conrad Goeldel, przedkładając list hipoteczny, oświadczył co do wpisanej wciąż w księdze wieczystej Sopotu, karta 295, dział III pod nr 4, kwoty 3600 marek, że zgadza się na wykreślenie części wraz z odsetkami oraz na wpisanie następujących, odmiennych od pierwotnych, warunków oprocentowania i spłaty:
odsetki 4 % rocznie, płatne odtąd kwartalnie z dołu — 1 lutego, 1 maja, 1 sierpnia i 1 listopada każdego roku; kapitał płatny po sześciomiesięcznym wypowiedzeniu, przy czym staje się natychmiast wymagalny, gdy odsetki nie zostaną zapłacone w terminie, gdy budynki znajdujące się na nieruchomości obciążonej nie będą należycie ubezpieczone, gdy wszczęta zostanie egzekucja przeciw dłużnikowi albo gdy dłużnik nie ustanowi na żądanie dodatkowego zabezpieczenia. Kapitał i odsetki płatne bez potrąceń w miejscu zamieszkania wierzyciela na obszarze Rzeszy Niemieckiej.
Pani Aspolm wniosła o wpisanie powyższych zmian do księgi.
Następnie Conrad Goeldel oświadczył: „Wpisane dla mnie w księdze wieczystej Sopotu, karta 295, dział III pod nr 4, 3600 marek — wraz z odsetkami od 1 maja bieżącego roku i na powyższych zmienionych warunkach — odstąpiłem rentierowi Friedrichowi Rochlerowi w Gdańsku, Schichaugasse 6, i wnoszę o przepisanie hipoteki na jego nazwisko.”
Wszystkie koszty przejęła pani Aspolm.
Odczytano, zatwierdzono, podpisano: Conrad Goeldel, Friederike Aspolm z d. Apreck, Hans Goeldel; sędzia Steinmetz, referendarz Dalcke.
k. 132 recto (132.jpg)
Nagłówek: ”Verhandelt. Zoppot, den 2ten [Juli] 1889 vor dem Kgl. Amtsgericht.” Prezentata: „pr. 2/7 89”; kwoty opłat na marginesie: „12 [M?] / 5 Stbl. / 1 Anl.” Notatka boczna: „In der Grundbuchsache von Zoppot Blatt 295”
„erschienen heute 1) der Landwirth Conrad Goeldel aus Buschkau 2) die verwittwete Frau Friederike Aspolm geb. Apreck von hier, beide unbedenklich verfügungsfähig. Letztere war persönlich bekannt, ersterer wurde durch den bekannten und verfügungsfähigen Herrn Gutsbesitzer Hans Goeldel von hier recognoscirt.
Der Landwirth Conrad Goeldel erklärte unter Ueberreichung des vorliegenden Hypothekenbriefes über die im Grundbuch von Zoppot Blatt 295, Abtheilung III, unter № 4 noch eingetragenen 3600 Mk.: „Ich willige darin, daß von dieser Hypothek [nieczytelne] samt Zinsen gelöscht und die folgenden von der ursprünglichen Eintragung abweichenden [Verzinsungs-] und Rückzahlungsbedingungen im Grundbuche eingetragen werden:”
k. 132 verso (132,1.jpg) — warunki hipoteki
„Die Zinsen zu 4 [Prozent] jährlich sind fortan vierteljährlich und zwar am 1ten Februar, 1ten Mai, 1ten August, 1ten November jeden Jahres postnumerando zu entrichten. Das Kapital ist nach 6 monatlicher Aufkündigung zu zahlen und wird auch ohne [Kündigung] das Kapital sofort fällig, wenn die Zinsen einmal nicht spätestens [14 Tage] nach dem Fälligkeitstermin gezahlt werden, ebenso wenn die auf dem Pfandgrundstück befindlichen Gebäude [nicht] gehörig versichert […] nicht […] werden, wenn gegen [den] Schuldner Zwangsvollstreckung […] oder der Schuldner nicht auf Erfordern eine [weitere] Sicherheit [stellt] […] Das Kapital und Zinsen sind kostenfrei an jedem [Wohnort] des Gläubigers innerhalb des Deutschen Reiches zu zahlen.”
k. 133 recto (133,0.jpg) — cesja i podpisy
”Frau Aspolm beantragte, die vorstehenden Aenderungen im Grundbuche einzutragen und [die] [nieczytelne] Zinsen zu löschen.
Demnächst erklärte der Erschienene zu 1) weiter: „Die für mich im Grundbuche von Zoppot Blatt 295 Abtheilung III unter № 4 noch eingetragenen 3600 Mk. habe ich unter den obigen Abänderungs- und Rückzahlungsbedingungen nebst den Zinsen vom 1ten Mai dieses Jahres dem [Rentier] Friedrich ROCHLER in DANZIG, Schichaugasse 6, [ab]getreten und bewillige und beantrage die Umschreibung der Hypothek auf dessen Namen.”
Frau Aspolm übernahm alle Kosten.
V. g. u. [vorgelesen, genehmigt, unterschrieben] [podpisy:] Conrad Goeldel — Friederike Aspolm geb. Apreck — Hans Goeldel [urzędowo:] Steinmetz, Amtsrichter — Dalcke, Referendar
Komentarz
Protokół ważny dla rekonstrukcji dziejów działki (co do treści; odczyt średni ze względu na gęstą kurrentę):
- 2 lipca 1889 r. właścicielką nieruchomości Blatt 295 jest już wdowa Friederike Aspolm z domu Apreck, mieszkająca w Sopocie („von hier”) — to ona jako dłużnik rzeczowy uzgadnia nowe warunki hipoteki i przejmuje wszystkie koszty . Uzupełnia to ustalenia z k. 121–122: jej mąż Alexander Aspolm wylicytował działkę 24 IX 1887 za 5800 M i zmarł 16 X 1887; wdowa odziedziczyła nieruchomość.
- Hipoteka dz. III nr 4 (pierwotnie 5100 M dla małoletniego Conrada Goeldla, por. k. 121) wynosi w 1889 r. jeszcze 3600 marek; Conrad Goeldel jest już pełnoletni („Landwirth” = rolnik) i mieszka w Buszkowach (Buschkau) . Tożsamość potwierdza Hans Goeldel, właściciel majątku ziemskiego w Sopocie — najpewniej krewny (ojciec zmarł, matka Anna reprezentowała syna w 1887 r.) PRAWDOPODOBNE.
- Nowe warunki hipoteki: 4 % rocznie, odsetki kwartalne z dołu (1 II, 1 V, 1 VIII, 1 XI), wypowiedzenie 6-miesięczne, klauzula o obowiązkowym ubezpieczeniu budynków na działce — dowód, że w 1889 r. na parceli stała ubezpieczana zabudowa (stary dom nr kat. 107 z zabudowaniami gospodarczymi) PRAWDOPODOBNE.
- Conrad Goeldel odstąpił (scedował) tę hipotekę 3600 M rentierowi Friedrichowi Rochlerowi z Gdańska, Schichaugasse 6 — to bezpośrednio wyjaśnia, dlaczego przy podziale parceli w 1893 r. spłacanym wierzycielem był Friedrich Rochler (3600 + 3000 M). Wierzytelność 3600 M ma zatem rodowód: Goeldel (1887, 5100 M) → Rochler (1889, 3600 M) .
- Adres Rochlera w 1889 r.: Gdańsk, Schichaugasse 6 .
- Skład sądu: sędzia Steinmetz, referendarz Dalcke PRAWDOPODOBNE.
Osoby, daty, miejsca i instytucje w dokumencie
- Osoby: Aspolm Friederike z d. Apreck — wdowa, właścicielka Blatt 295, zam. Sopot; Goeldel Conrad — Landwirth (rolnik) z Buszkowów, wierzyciel hipoteczny dz. III nr 4; Goeldel Hans — Gutsbesitzer (właściciel majątku) w Sopocie, świadek tożsamości; Rochler Friedrich — rentier, Gdańsk, Schichaugasse 6 — nabywca (cesjonariusz) hipoteki; Steinmetz — Amtsrichter; Dalcke — Referendar.
- Daty: 2 VII 1889 (protokół); 1 V 1889 (odsetki od tej daty dla Rochlera); terminy odsetkowe: 1 II, 1 V, 1 VIII, 1 XI.
- Adresy/kwoty/sygnatury: 3600 marek (hipoteka dz. III nr 4); 4 % rocznie; wypowiedzenie 6 miesięcy; Grundbuch Zoppot Blatt 295 dz. III nr 4; Buschkau (Buszkowy); Danzig, Schichaugasse 6.
weryfikacja na skanie (na skanach k. 132 i 133,0, wycinki w pełnej rozdzielczości): „Spreck” → Apreck (6×). Na k. 133,0 własnoręczny podpis „Friederike Aspolm gb. Apreck”: inicjał nazwiska panieńskiego to ten sam glif co „A” w „Aspolm” (ta sama ręka, ten sam kształt); tak samo w tekście pisarza na k. 132 („Aspolm geb. Apreck”). Wariant „Spreck” z wcześniejszych partii (5b) wynikał z podobieństwa kurrentowych A/S — patrz notatki 2026-08-28. Reszta odczytu bez weryfikacji na skanie.
Metryczka (dane opisu)
- Zbiór
- Akta gruntowe, tom I (Grund-Akten Zoppot Band 63 VIII Blatt 295, Vol. I), APGoG 146,684
- Pliki skanów
- 132.jpg, 132,1.jpg, 133,0.jpg
- Data (pełny zapis)
- 1889-07-02
- Hasła
- hipoteka, Blatt-295, Abt-III-nr-4, Aspolm, Apreck, Goeldel, Rochler, cesja, 1889
- Odczyt
- model Opus, 2026-08-27; weryfikacja na skanie: 2026-08-28 — zob. metoda