Centralny odkurzacz w kamienicy z 1910 roku

Wyliczając urzędnikom, co ma jego dom, August Schmidtke stawia obok windy słowo „Entstäubungsanlage”: „Das Grundstück mit moderner Ausstattung (Fahrstuhl, Entstäubungsanlage etc.) wird sich mit ca 5 % bei voller Vermietung verzinsen.” → „Nieruchomość z nowoczesnym wyposażeniem (winda, instalacja odkurzająca itd.) przyniesie przy pełnym wynajmie ok. 5 %” (1 II 1910). Instalacja odkurzająca to centralny odkurzacz: stacjonarna pompa próżniowa w piwnicy i sieć rur w ścianach z gniazdami na kondygnacjach, do których podłączano wąż.

Urządzenie znano od ok. 1900 r. z wielkich hoteli, gmachów publicznych i najdroższych kamienic; reklamowano je jako higieniczne, bo kurz nie wracał do pokoju. W sopockim domu czynszowym ok. 1910 r. był to sprzęt wyraźnie powyżej standardu epoki. Razem z windą, centralnym ogrzewaniem, klozetami, wannami i piecykami kąpielowymi (Badeöfen, wymienione w warunkach magistrackiego pozwolenia wodociągowego z III 1910) oraz przeszklonym dachem świetlika ze szkła zbrojonego gr. 10 mm składał się na to, co właściciel nazywał „herrschaftliches Wohnhaus” (dom pański).

Nie wiadomo, czy pompę i rury wykonano ani czy cokolwiek z nich pozostało w ścianach. Poza tym jednym zdaniem instalacja nie występuje w żadnym dokumencie ani na żadnym rzucie. Odczyt słowa „Entstäub-anlage” (łamanego na dwie linie) potwierdzono przy kontroli skanu 29 VIII 2026.