Akta budowlane domu · APGoG 2,966 · k. 121
Protokoły inspekcyjne z grudnia 1909 i nakaz wstrzymania robót
Najedź kursorem — lupa · kliknij — powiększenie (kółko myszy, dwa palce, strzałki)
[A — kontrola z 6 XII 1909] Sopot, 6.12.09. „Nowy budynek jest doprowadzony do stanu surowego murów II piętra. [Powierzchnia zabudowy?] nie zostaje przekroczona.” — Hentzsch
[B — dyspozycja] „2. Po 2 tygodniach [ponowna kontrola]. Sopot, 6.12.09.” [podpis — Puchmüller?]
[C — pieczęć] Wpływ / referat / Sopot 20.12.09 / registratura.
[D — kontrola z 22 XII 1909] Sopot, 22.12.09. „Przy nowym budynku trwa obecnie stawianie więźby dachowej (wird gerichtet). Kąt nachylenia krokwi więźby dachowej (przy wysokości przejścia 1,80 m) względem poziomu jest stromszy niż 60° i wedle postanowień § 24 d ordynacji budowlanej jest niedopuszczalny.” — Hentzsch
[E — brulion pisma do inwestora, wysłane 28 XII 1909] „Przy Państwa nowej budowie przy Schulstraße nr 44 stwierdzono podczas [kontroli], że kąt nachylenia krokwi więźby dachowej względem poziomu przy wysokości przejścia 1,80 m ~~jest stromszy niż 60°~~ [poprawione na:] znacznie (erheblich) przekracza 60°, co wedle § 24 d ordynacji budowlanej [z 5 lipca …?] jest niedopuszczalne.
Dlatego zakazuje się Państwu ~~użytkowania~~ [poprawione: wznoszenia] więźby dachowej (Dachverband) aż do usunięcia wskazanego stanu sprzecznego z przepisami policji budowlanej.”
[Karta złożona z kilku warstw: arkusz zasadniczy z notatkami inspekcyjnymi oraz nałożony od dołu brulion (Konzept) pisma do inwestora. Pismo neogotyckie, atrament; adnotacje kredkami.]
[A. Notatka inspekcyjna, prawy górny róg:]
Zpt. 6. 12. 09.
Der Neubau ist bis zum II. Obergeschoßmauerwerk fertig gestellt. [odczyt niepewny: Bebaute Fläche?] wird nicht überschritten.
Hentzsch
[B. Dyspozycja kancelaryjna, lewa kolumna:]
2.
Nach 2 Wochen Zpt. 6. 12. 09 i. [odczyt niepewny: Ja. / A.] [?] [podpis — odczyt niepewny: Puchmüller?]
[niebieską kredką: „20/12”; ołówkiem ukośnie: „Cpy 23/12 [?]”; poniżej „9.” podkreślone]
[C. Pieczęć wpływu, fioletowa ramka:]
Eingang · B. Vorlage Zoppot 20. 12. 09 Registratur P. [parafa]
[D. Druga notatka inspekcyjna, prawa strona:]
Zpt. 22. 12. 09
Der Neubau wird z. Zt. gerichtet. [poprawione przy weryfikacji] Der Neigungswinkel der Dachverbands= sparren (bei einer Durchgangshöhe von 1,80 mtr.) gegen die Horizontale ist steiler als 60° und nach den Bestimmungen des § 24 d der Bauordnung unzulässig ist.
Hentzsch [dalej tekst zasłonięty przez nałożony arkusz: „[?]schluss, N[?]”]
[E. Brulion pisma do inwestora, dolny arkusz:]
[fioletowym ołówkiem, pionowo przy lewej krawędzi: „Aufgeg. 28/12”]
Bei Ihrem Neubau in der Schulstraße № 44 ist bei einer [Revision?] festgestellt worden, daß der Neigungswinkel der Dachverbandssparren gegen die ^[wpisane nad wierszem: von 60° wird] Horizontale (bei einer Durchgangshöhe von 1,80 mtr. ^[wpisane nad wierszem: erheblich überschritten wird,] [poprawione przy weryfikacji] ~~steiler ist als 60°~~ [skreślone] und nach § 24 d der Bauordnung vom [odczyt niepewny: 5. Jul.] / [odczyt niepewny: 20.600] unzulässig ist.
Die ~~Inbenutzungnahme~~ [nadpisane: Aufstellung] des Dachverbandes wird Ihnen daher bis zur Abstellung des bezeichneten baupolizeiwidrigen Zustandes untersagt.
[podpis nieczytelny, prawy dolny róg]
Komentarz
Karta zbiorcza dokumentująca bieżący nadzór policji budowlanej nad budową w grudniu 1909 r. — dwa protokoły inspekcyjne, pieczęć obiegu kancelaryjnego i brulion (Konzept) pisma nakazowego do inwestora. Dane do chronologii budowy:
- 6 XII 1909 — dwa miesiące po rozpoczęciu robót (12 X 1909, k. 120) mury doprowadzono już do poziomu II piętra. Tempo bardzo szybkie.
- 22 XII 1909 — trwa stawianie więźby dachowej (gerichtet); jednocześnie inspektor stwierdza wadę: krokwie więźby dachowej nachylone stromiej niż 60° względem poziomu (mierzone tam, gdzie wysokość przejścia wynosi 1,80 m), co narusza § 24 d ordynacji budowlanej. Chodzi o klasyczny zabieg omijania przepisów wysokościowych: dach o nachyleniu ostrzejszym niż 60° traktowano jak ścianę, a poddasze — jak pełną kondygnację.
- 28 XII 1909 — wysłano do Schmidtkego pismo zakazujące wznoszenia więźby dachowej (Dachverband) do czasu usunięcia usterki; analogiczne pismo, z groźbą kary przymusowej 20 marek, skierowano równolegle do wykonawcy Karaschinskiego (k. 126–127). Jest to pierwszy udokumentowany w tym zbiorze konflikt inwestora z policją budowlaną.
- Rozstrzygnięcie: już 29 XII 1909 Hentzsch odnotował, że więźbę przerobiono i odpowiada ona § 24 d (k. 126) — spór trwał zaledwie tydzień.
Nadzór prowadzi urzędnik podpisujący się Hentzsch, obok Stadtbaumeistra (miejskiego budowniczego) Puchmüllera (którego parafa prawdopodobnie widnieje w lewej kolumnie). Adnotacja „Nach 2 Wochen” pokazuje rutynę: kontrole co dwa tygodnie.
Uwaga źródłoznawcza: odczyt kluczowego wyrazu (Dachverbandssparren / Dachverband) ustalono przez porównanie z czytelniejszym zapisem tej samej ręki na k. 126 (notatka Hentzscha z 29 XII 1909). Po poprawkach brulion brzmi: „daß der Neigungswinkel der Dachverbandssparren gegen die Horizontale von 60° bei einer Durchgangshöhe von 1,80 mtr erheblich überschritten wird, [was] nach § 24 d der Bauordnung vom 5.7.05 / 20.6.06 unzulässig ist” — kierunek naruszenia jest jednoznaczny: dach był za stromy (kąt 60° „znacznie przekroczony”), nie za płaski (weryfikacja na skanie na skanie, 2026-08-25).
Osoby, daty, miejsca i instytucje w dokumencie
- Osoby: Hentzsch (urzędnik nadzoru budowlanego / policji budowlanej Sopotu — autor obu protokołów, ); Puchmüller? (Stadtbaumeister, podpis w lewej kolumnie, PRAWDOPODOBNE); Schmidtke (adresat pisma, domyślnie — inwestor, PRAWDOPODOBNE).
- Daty: 06.12.1909 (kontrola — mury do II piętra); 20.12.1909 (wpływ/registratura); 22.12.1909 (kontrola — stawianie więźby, stwierdzenie wady); 28.12.1909 (wysłanie zakazu).
- Adresy: Schulstraße 44.
- Przepisy: § 24 d ordynacji budowlanej (Bauordnung), data przepisu odczytana niepewnie.
- Parametry: wysokość przejścia 1,80 m; kąt nachylenia krokwi > 60° (dopuszczalne maks. 60°).
- Elementy budynku: Dachverband (więźba dachowa) i jej krokwie (Sparren).
Metryczka (dane opisu)
- Zbiór
- Akta budowlane domu (Hausakten Schulstraße 44 (Bau-Polizei Zoppot)), APGoG 2,966
- Pliki skanów
- 121.jpg
- Data (pełny zapis)
- 1909-12-22
- Hasła
- [, b, u, d, o, w, a, ,, , n, a, d, z, o, r, -, b, u, d, o, w, l, a, n, y, ,, , z, a, k, a, z, ,, , p, o, s, t, e, p, -, r, o, b, o, t, ,, , d, a, c, h, ,, , H, e, n, t, z, s, c, h, ,, , P, u, c, h, m, ü, l, l, e, r, ]
- Odczyt
- model Opus, 2026-08-22; weryfikacja na skanie: 2026-08-25 — zob. metoda