Akta gruntowe, tom I · APGoG 146,684 · k. 170,0
Akt notarialny sprzedaży nieruchomości Aspolm–Großmann za 21 000 marek
Najedź kursorem — lupa · kliknij — powiększenie (kółko myszy, dwa palce, strzałki)
Sporządzono w Sopocie 28 czerwca 1895 r.
Przed niżej podpisanym notariuszem zamieszkałym w Sopocie, w okręgu Królewskiego Sądu Apelacyjnego (Oberlandesgericht) w Kwidzynie — Otto Nawrockim — któremu, jak sam zapewnia, nie stoją na przeszkodzie żadne okoliczności wykluczające udział w czynności wg przepisów ustawy z 1 lipca 18[95] — stawili się dziś, o niewątpliwej zdolności do czynności prawnych: 1. wdowa Friederike Aspolm z domu Apreck z Sopotu, 2. panna Lina Großmann z Wrzeszcza (Langfuhr), 3. ojciec stawającej z p. 2, Julius Großmann, nadinspektor podatkowy w stanie spoczynku (Obersteuerinspektor a.D.) z Wrzeszcza.
Stawająca z p. 1 jest notariuszowi znana osobiście; stawający z p. 2 i 3 — nie; ich tożsamość poświadczył podpisem znany notariuszowi Odonell Fromelt, właściciel apteki (Apothekenbesitzer) z Sopotu.
Stawające z p. 1 i 2 — pani Aspolm i panna Großmann, ta ostatnia za przystąpieniem i zgodą ojca — zawarły umowę sprzedaży:
§ 1. Pani Aspolm jest wpisaną jedyną właścicielką nieruchomości Zoppot Blatt 295; ponadto w dziale II księgi wpisano dla niej nieograniczone prawo rozporządzania tą nieruchomością. Sprzedaje ona nieruchomość Blatt 295 — w obecnych granicach, obecnym stanie i zakresie, bez rękojmi za jakiekolwiek wady — pannie Linie Großmann. Wraz z nieruchomością sprzedane zostają istniejące stoły i ławki ogrodowe.
§ 2. Cena kupna: 21 000 marek, rozliczona tak: a) 5 000 M gotówką płatne sprzedającej przy przewłaszczeniu (Auflassung), „ręka za rękę”; b) reszta 16 000 M — odroczona kupującej przez sprzedającą. Kupująca zobowiązuje się oprocentować resztę ceny na 4 % rocznie od dnia przewłaszczenia, płatne kwartalnie z dołu (1 I, 1 IV, 1 VII, 1 X), a spłacić po sześciomiesięcznym wypowiedzeniu; kapitał i odsetki bez kosztów i opłat pocztowych, w każdorazowym miejscu zamieszkania sprzedającej lub jej następców prawnych na terenie Rzeszy Niemieckiej. Jeżeli odsetki płacone będą punktualnie (w ciągu 8 dni od terminu), sprzedającej ani jej następcom prawo wypowiedzenia nie przysługuje przed 1 kwietnia 1905 r. Kupująca zastrzega sobie prawo wypowiadania reszty ceny w każdym czasie, w całości lub ratami po min. 1000 M (kwoty zaokrąglone do pełnych 1000 M), a sprzedająca ma obowiązek takie spłaty przyjąć. Na zabezpieczenie reszty ceny i odsetek kupująca obciąża zakupioną nieruchomość. Kupująca zobowiązuje się stale ubezpieczać od ognia budynki znajdujące się na nieruchomości oraz te, które zostaną jeszcze wzniesione, i na żądanie przedstawić zaświadczenie zakładu ubezpieczeń; w razie uchybienia — cała reszta ceny staje się natychmiast wymagalna bez wypowiedzenia, tak samo jak przy nieterminowej zapłacie odsetek, bez względu na czasowe wyłączenie wypowiadalności. Podobnie w razie zmiany właściciela nieruchomości Blatt 295 pozostała reszta ceny staje się natychmiast wymagalna w połowie. Zabezpieczenie ma nastąpić wpisem na pierwszym miejscu w księdze wieczystej zaraz po przewłaszczeniu; ma być utworzony list hipoteczny.
§ 3. Długów wpisanych w dziale III kupująca nie przejmuje; sprzedająca ma wydać nieruchomość wolną od długów.
§ 4. Kupująca zwraca [stawającemu wymienionemu wyżej — odczyt niepewny] „[Umsatzzeug/podatek obrotowy?]” w połowie. (zdanie nie w pełni odczytane)
§ 5. Przekazanie i przewłaszczenie (Auflassung) najpóźniej do 15 października tego roku [1895]. Od dnia przewłaszczenia na kupującą przechodzą ciężary (podatki i opłaty) oraz pożytki.
§ 6. Wszystkie koszty — opłaty stemplowe, koszty umowy, przewłaszczenia i wpisu reszty ceny, a także podatek obrotowy (Umsatzsteuer) płatny gminie Sopot — ponosi kupująca.
Strony wnoszą o sporządzenie dwóch egzemplarzy: głównego dla kupującej, ubocznego dla sprzedającej. Akt odczytano, przyjęto i podpisano: Friedrike Aspolm geb. Apreck, Lina Großmann, Julius Grossmann; notariusz Otto Nawrocki.
Wypis: czynność wpisana do rejestru notarialnego roku 1895 pod numerem 120; egzemplarz główny dla panny Liny Großmann we Wrzeszczu, uboczny dla wdowy Friederike Aspolm w Sopocie. Sopot, 10 lipca 1895 r., Otto Nawrocki (pieczęć urzędowa na sznurze).
k. 170 recto (170,0.jpg)
(u góry lewy narożnik: nadruk „ZWEI HUNDERT MARK / 200 M.”; niżej naklejony znaczek stemplowy „STEMPELMARKE 10 MARK”, skasowany odręcznie „Zoppot 10/7 95” + parafa; w prawym górnym rogu przekreślony nagłówek „Hauptausfertigung” [odczyt niepewny] i paginacja niebieską kredką „170”)
Verhandelt zu Zoppot am achtundzwanzigsten Juni Ein= tausend achthundert und fünf und neunzig. ——— Vor dem unterzeichneten zu Zoppot wohnhaften Notar, im Bezirk des Königlichen Oberlandesgerichts zu Marienwerder Otto Nawrocki dem, wie derselbe hierdurch versichert, keines der Verhältnisse entgegensteht, welche nach den Vorschriften [des] § […] des Gesetzes vom ersten Juli Eintausend achthundert und (kustosz na dole strony:) fünf=
k. 170 verso (170,1.jpg)
fünfundneunzig von der Theilnahme an der Verhandlung ausschließen, erschienen heute von unzweifelhafter Verfügungsfähig= keit: 1. Die verwittwete Frau Friederike Aspolm geborene Apreck aus Zoppot, 2. Das Fräulein Lina Großmann aus Langfuhr, 3. Der Vater der Erschienenen zu zwei, Obersteuerinspektor außer Dienst Julius Großmann aus Langfuhr. Die Erschienene zu 1 — eins — Frau Aspolm ist dem unterzeichneten Notare persönlich be= kannt, dagegen nicht die Erschienene zu zwei, Fräulein Großmann, und der Erschienene zu drei, Herr Großmann. Letztere beiden wurden als Diejeni= gen, für welche sie sich ausgeben, durch den bekannten und verfügungsfähigen Apotheken= [poprawione przy weryfikacji] besitzer Herrn Odonell Fromelt von hier, (kustosz:) re=
k. 171 recto (171,0.jpg)
recognoscirt, was derselbe durch seine Unter= schrift bezeugt. (gez). Odonell Fromelt. [poprawione przy weryfikacji] Die Erschienenen zu 1 — eins — und 2 — zwei — Frau Aspolm und Fräulein Großmann, letztere unter Beitritt und Genehmigung ihres Vaters, des Erschienenen zu drei, Herrn Groß= mann, schlossen folgenden [odczyt niepewny: Kaufvertrag]: § 1 — eins — Die Erschienene zu eins, Frau As= polm, ist eingetragene Alleineigenthümerin des Grundstücks Zoppot Blatt 295 — Zwei= hundert und fünfundneunzig —. Für dieselbe ist außerdem in Abtheilung II des Grund= buchs dieses Grundstücks das uneingeschränk= te Verfügungsrecht über dieses Grundstück eingetragen. Das vorbezeichnete verkauft nun die Erschienene zu eins, Frau Aspolm, das Grundstück Zoppot Blatt 295 — Zweihundert und fünf und neunzig — in den augenblicklichen (kustosz:) Grenzen
k. 171 verso (171,1.jpg)
Grenzen, dem augenblicklichen Zustande und Umfange, jedoch ohne Gewährleistung für Män= gel irgend welcher Art an die Erschienene zu 2 — zwei — Fräulein Lina Großmann. Mitverkauft werden die zur Zeit vorhandenen Gartentische und Gartenbänke. § 2 — zwei — Der Kaufpreis wird auf 21 000 — Einundzwanzigtausend — Mark vereinbart. Derselbe wird, wie folgt, belegt: a. Käuferin hat an Verkäuferin vor [bei] der Auflassung, Zug um Zug mit und gegen dieselbe baar 5000 M. — Fünftausend — Mark zu zah= len. b. Der Rest mit noch . . 16 000 M. — Sechzehntausend — Mark wird der Käuferin seitens der Verkäuferin gestundet. Käuferin verpflichtet sich, dieses Rest= kaufgeld von 16 000 M — Sechzehntausend Mark — (kustosz:) der
k. 172 recto (172,0.jpg)
der Verkäuferin vom Tage der Auflassung ab mit 4 — vier — Prozent jährlich, in vierteljährlichen, am ersten Januar, ersten April, ersten Juli und ersten Oktober je= den Jahres fälligen, postnumerando zu verzinsen und nach vorangegangener sechsmonatlicher Aufkündigung zu zahlen und zwar Kapital und Zinsen kosten= und porto= frei an dem jedesmaligen Wohnorte der Verkäuferin beziehungsweise deren Rechts= nachfolger innerhalb des Deutschen Reichs. Falls die Zinsen pünktlich, das heißt innerhalb 8 — acht — Tagen nach dem jedesmaligen Fälligkeitstermine, gezahlt werden, soll diese Kündigung jedoch der Verkäuferin und deren Rechtsnachfolger nicht vor dem 1. — ersten — April 1905 — Ein= tausendneunhundert und fünf — zustehen. Käuferin dagegen behält sich für sich und ihre Rechtsnachfolger das Recht vor, dieses Rest= kaufgeld jeder Zeit ganz oder in Ratenzahlungen (kustosz:) von
k. 172 verso (172,1.jpg)
von mindestens 1000 — Eintausend — Mark zu kündigen, und sind Verkäuferin und deren Rechts= nachfolger demnach verpflichtet, das Restkauf= geld nach vorangegangener sechsmonatlicher Aufkündigung jeder Zeit ganz oder in Theil= beträgen, aber nur in abgerundeten 1000 — Eintausend — Mark anzunehmen. Zur Sicherheit für dieses Restkaufgeld und die Zinsen verpfändet Käuferin hiermit jetzt das ihr verkaufte Grundstück. Käu= ferin verpflichtet sich, die auf dem gekauften Grundstücke befindlichen und noch zu errichtenden Gebäude stets angemessen gegen Feuersgefahr zu versichern und ver= sichert zu halten, der Verkäuferin und deren Rechtsnachfolger auch auf Verlangen sofort einen [odczyt niepewny: Zessions=]anerkenntnisschein des betreffenden Versicherungsinstituts zu verschaf= fen, widrigenfalls das ganze Restkaufgeld, ebenso wie in dem Falle, daß die Zinsen nicht pünktlich, das heißt innerhalb acht Tagen (kustosz:) nach
k. 173 recto (173,0.jpg)
nach dem jedesmaligen Fälligkeitstermine gezahlt werden, sofort jederzeit ohne Kün= digung fällig sein soll und zwar ohne Rück= sicht auf den vorangegebenen zeitweisen Aus= schluß der Kündbarkeit. Gleichfalls ohne Rücksicht auf den vorangegebenen zeitweisen Ausschluß der Kündbarkeit soll im Falle des Wechsels im Besitze des verkauften Grund= stücks Zoppot Blatt 295 — Zweihundert und fünf und neunzig — das dann noch vor= handene Restkaufgeld sofort ohne Kündi= gung zur Hälfte fällig werden. Käuferin verpflichtet sich, das Rest= kaufgeld nebst den Zinsen unter den vor= stehenden Verzinsungs= und Zahlungsbedin= gungen für Verkäuferin sofort nach der Auflassung durch Eintragung in dem Grundbuche des gekauften Grundstücks und zwar zur ersten Stelle sicher zu stellen. Hypothekenbrief ist zu bilden. (kustosz:) § 3 — drei
k. 173 verso (173,1.jpg)
§ 3 — drei — Die in Abtheilung III des verkauf= ten Grundstücks eingetragenen Schulden übernimmt Käuferin nicht, vielmehr ist Verkäuferin verpflichtet, der Käuferin das Grundstück schuldenfrei zu gewähren. § 4 — vier — Käuferin ersetzt hiermit dem nach= vorstehenden [odczyt niepewny: Einnehmer/Erschienenen] das [odczyt niepewny: Umsatzzeug / Umsatzsteuer?] über die Hälfte. § 5 — fünf — Die Übergabe und Auflassung des verkauften Grundstücks an Käuferin hat spätestens bis zum 15. — fünfzehnten — Oktober dieses Jahres stattzufinden. Vom Tage der Auflassung ab gehen auf Käuferin auch die Lasten wie Abgaben und Nutzungen über. § 6 — sechs — Sämmtliche Kosten, sowohl die Stempel= kosten, die Kosten dieses Vertrages, die der Auflassung und Eintragung des Restkaufgeldes, (kustosz:) sowie
k. 174 recto (174,0.jpg)
sowie die an die Gemeinde Zoppot zu zahlende Umsatzsteuer trägt Käuferin. Die Erschienenen beantragen diese Verhandlung zweimal, und zwar das Hauptexemplar für Käuferin, das Neben= exemplar für Verkäuferin auszufertigen. Diese Verhandlung ist den Er= schienenen in Gegenwart des No= tars laut vorgelesen, von ihnen ge= nehmigt und wie folgt unterschrieben: (gez). Friedrike Aspolm geb. Apreck. (gez). Lina Großmann. (gez). Julius Grossmann. Es wird hierdurch bescheinigt, daß vorstehende Verhandlung, so wie sie niedergeschrieben, stattgefunden hat, daß sie in Gegenwart des No= tars den Erschienenen laut vorge= lesen, von ihnen genehmigt und von (kustosz:) vor=
k. 174 verso (174,1.jpg)
vorstehend eigenhändig unterschrieben worden ist. (gez) Otto Nawrocki Notar im Bezirk des Königlichen Ober= Landes=Gerichts zu Marienwerder. ——— Vorstehende, in das Notariats=Re= gister des Jahres 1895 unter Nummer Einhundertzwanzig eingetragene Verhand= lung wird hiermit zweimal, und zwar das Hauptexemplar für Fräulein Lina Großmann in Langfuhr, das Nebenausferti= gung für die verwittwete Frau Frederike Aspolm geborene Apreck in Zoppot, ausgefertigt. Zoppot, den zehnten Juli Eintausend achthundert fünf und neunzig. Otto Nawrocki Notar im Bezirk des Königlichen Ober= Landes=Gerichts zu Marienwerder.
(przy podpisie pieczęć lakowa/papierowa na sznurze biało-czarnym: „KGL. PREUSS. OBERLANDESGERICHTS … OTTO NAWROCKI”)
Komentarz
- Jest to pełny akt notarialny sprzedaży nieruchomości Zoppot Blatt 295 (późniejsza Schulstraße 44 / Kościuszki 44) z 28 VI 1895, wypis wydany 10 VII 1895 .
- Cena: 21 000 M — struktura: 5 000 M gotówką przy przewłaszczeniu + 16 000 M reszty ceny odroczonej przez sprzedającą, oprocentowanej 4 % rocznie i zabezpieczonej hipoteką na pierwszym miejscu . Sprzedająca finansowała więc sama ¾ transakcji.
- Klauzula datowana na 1 IV 1905: wcześniej sprzedająca (i jej następcy) nie może wypowiedzieć hipoteki, jeśli odsetki płacone są punktualnie . To bezpośrednie tło finansowe przedpola kamienicy: hipoteka Aspolm ciążyła na działce co najmniej do 1905, a więc jeszcze w chwili przejęcia jej przez Maxa Herrmanna (1903) i przy jego kredycie budowlanym 1905 PRAWDOPODOBNE.
- Klauzula „zmiana właściciela = połowa reszty natychmiast wymagalna” — tłumaczy, dlaczego przy kolejnych sprzedażach (1903 Großmann → Herrmann; 1906 Herrmann → Schmidtke) w aktach musiały pojawiać się rozliczenia/wykreślenia hipoteki Aspolm HIPOTEZA.
- Kupująca: Lina Großmann to panna (Fräulein) z Wrzeszcza, działająca za zgodą i przy przystąpieniu ojca Juliusa Großmanna, nadinspektora podatkowego w stanie spoczynku, z Wrzeszcza . Nabycie sfinansowała więc rodzina urzędnicza z Wrzeszcza.
- Sprzedająca: Friederike Aspolm, wdowa, wpisana jako jedyna właścicielka Blatt 295, z wpisanym w dziale II nieograniczonym prawem rozporządzania (skutek wzajemnego testamentu z 1864 r.) .
- Umowa nie zawiera opisu zabudowań — sprzedaż „w obecnych granicach, stanie i zakresie”, bez rękojmi; jedyny element ruchomy wymieniony to stoły i ławki ogrodowe — przy domu był więc urządzony ogród PRAWDOPODOBNE. Tożsamość Großmannów poświadczył sopocki właściciel apteki Odonell Fromelt .
- Klauzula ubezpieczeniowa obejmuje budynki „znajdujące się i jeszcze wznoszone” — to standardowa formuła, nie zapowiedź konkretnej inwestycji PRAWDOPODOBNE.
- Nieruchomość miała być wydana wolna od długów (dz. III), a przewłaszczenie miało nastąpić do 15 X 1895 — faktycznie nastąpiło 4 X 1895 (k. 168,0).
- Podatek obrotowy (Umsatzsteuer) na rzecz gminy Sopot obciąża kupującą — potwierdza pobieranie gminnego podatku od obrotu nieruchomościami w Sopocie już w 1895 r.
- Pisownia nazwiska panieńskiego sprzedającej w tym akcie brzmi „Apreck” (tak w tekście i w przepisanym przez kopistę podpisie „(gez.)” — odpis, nie autograf; weryfikacja na skanie); to forma właściwa, potwierdzona autografami wdowy (k. 133,0, 157,1) — dawny odczyt „Spreck” był błędny.
Osoby, daty, miejsca i instytucje w dokumencie
- Osoby:
- Aspolm Friederike / Friedrike, z d. Apreck (Spreck?) — wdowa z Sopotu, sprzedająca, jedyna właścicielka Blatt 295 (odczyt wysoki; nazwisko panieńskie „Apreck” — średni)
- Großmann Lina — panna z Langfuhr (Wrzeszcz), kupująca (wysoki)
- Großmann Julius — ojciec kupującej, Obersteuerinspektor a.D. (nadinspektor podatkowy w st. spocz.), Langfuhr; przystępuje do umowy i wyraża zgodę (wysoki)
- Nawrocki Otto — notariusz w Sopocie, okręg OLG Marienwerder (Kwidzyn); rejestr nr 120/1895 (wysoki)
- Frömelt Odonell — z Sopotu, identyfikuje stawających, zawód [odczyt niepewny: właściciel gospody/restauracji?] (imię i nazwisko — średni)
- Daty: 28 VI 1895 (zawarcie aktu); 10 VII 1895 (wypis, skasowanie znaczka stemplowego); do 15 X 1895 (termin przekazania i Auflassung); 1 IV 1905 (najwcześniejszy termin wypowiedzenia hipoteki przez sprzedającą)
- Adresy / parcele / kwoty: Grundbuch Zoppot Blatt 295; cena 21 000 M = 5 000 M gotówką + 16 000 M reszty ceny, 4 % rocznie, raty min. 1 000 M, hipoteka na I miejscu, list hipoteczny; opłata stemplowa 200 M (nadruk) + znaczek 10 M; podatek obrotowy dla gminy Sopot
Metryczka (dane opisu)
- Zbiór
- Akta gruntowe, tom I (Grund-Akten Zoppot Band 63 VIII Blatt 295, Vol. I), APGoG 146,684
- Pliki skanów
- 170,0.jpg, 170,1.jpg, 171,0.jpg, 171,1.jpg, 172,0.jpg, 172,1.jpg, 173,0.jpg, 173,1.jpg, 174,0.jpg, 174,1.jpg
- Data (pełny zapis)
- 1895-06-28
- Hasła
- [, A, s, p, o, l, m, ,, , G, r, o, ß, m, a, n, n, ,, , s, p, r, z, e, d, a, ż, -, 1, 8, 9, 5, ,, , B, l, a, t, t, -, 2, 9, 5, ,, , N, a, w, r, o, c, k, i, ,, , h, i, p, o, t, e, k, a, ,, , L, a, n, g, f, u, h, r, ,, , c, e, n, a, -, 2, 1, 0, 0, 0, ]
- Odczyt
- model Opus, 2026-08-27; weryfikacja na skanie: 2026-08-27 — zob. metoda