C-072 · 1923–1924 · Właściciele, pieniądze, urzędy (1915–1945)
34 miliony marek warte 200 guldenów
pieniądzewielka historia w małych zapisach
Latem 1923 r. hiperinflacja trafiła do księgi gruntowej kamienicy: 5 lipca 1923 wpisano na niej hipotekę kaucyjną (Sicherungshypothek — zabezpieczenie na najwyższą kwotę) 34 000 000 marek na rzecz gminy miejskiej Sopot (Kasy Oszczędności). Dłużnikiem był tym razem osobiście Eugen Baumann, a jego córka Gertrud, właścicielka, tylko zgodziła się na obciążenie swojego domu. Ta sama kasa dziesięć i pół miesiąca wcześniej (24 VIII 1922) zabezpieczała się na 500 000 marek — kwota urosła więc 68-krotnie. Rachunek sądowy wystawiony 10 VII 1923: „Gebühr für Eintragung von 34 000 000 M — 203 900; Teuerungszuschlag v. 750 % — 1 529 250; [razem] 1 733 150 [M]” → „Opłata za wpis 34 000 000 M — 203 900; dodatek drożyźniany 750 % — 1 529 250; razem 1 733 150 marek” (zapłaciła Kasa Oszczędności z konta kredytowego 3384, skreśliwszy wpisaną wcześniej jako płatniczkę Gertrud).
Osobno swój dodatek doliczali notariusze — 50 % na podstawie gdańskiego rozporządzenia z 28 XII 1921. Kasa uznała się za zaspokojoną już 27 IX 1923 (marką w ostatniej fazie rozkładu), ale formalny wniosek o wykreślenie złożono dopiero 14 XI 1924. Wolne Miasto miało już wtedy własną walutę — guldena gdańskiego, opartego na funcie szterlingu i wprowadzanego od jesieni 1923 (tło historyczne). Do taksy notarialnej trzeba było więc markowe hipoteki wycenić w guldenach. Przy 34 milionach marek notariusz dr Eduard Heymann napisał „Wert des Gegenstandes: 200 Gulden” → „Wartość przedmiotu: 200 guldenów” (taksa: 3 G), a przy hipotece 300 000 M — 1000 guldenów (taksa 7 G).
Oba wnioski podpisał w Gdańsku „Rentier Eugen Baumann aus Zoppot, Schulstrasse 44” jako pełnomocnik generalny „Frau Kaufmann Gertrud Gedanzig geb. Baumann in Berlin-Steglitz” → „pani kupcowej Gertrud Gedanzig z domu Baumann w Berlinie-Steglitz” — pierwsze w aktach potwierdzenie berlińskiego adresu właścicielki.
Źródło: AG II k. 122,0; k. 123,0; k. 127,0 ✓; k. 126,0
Pewność: .