Opracowanie · ok. 7 min czytania
Mieszkańcy w księgach adresowych
kto mieszkał pod numerem 44 w latach 1903–1942
Właściciele i lokatorzy rok po roku według sopockich ksiąg adresowych. Okres powojenny pomijamy — to dane osób żyjących i ich rodzin.
Linki w przypisach (np. AB k. 133) prowadzą do skanu i odczytu dokumentu. Zdania bez oznaczenia stoją wprost w źródle. Plakietki: PRAWDOPODOBNE interpretacja, HIPOTEZA domysł; ⚠ — odczyt o średniej pewności; ✓ — sprawdzony na skanie.
Właściciele wg roczników
| Rocznik | Właściciel nr 44 | Zamieszkały | Lokatorów | Źródło (plik) |
|---|---|---|---|---|
| 1903 | brak danych (sfotografowana strona kończy się na nr 35) | materiały projektu | ||
| 1906 | Herrmann, Max, kupiec (właściciel także Seestraße 5 — własny dom — i Parkstraße 71) | Seestraße 5 | 5 (Neuenborn ×2, v. Swieykowski, Peiser, Kulm — wpis przechodzi na s. 120; 44a/45 nie istnieją) | materiały projektu + cały tom PBC 99366 s. 119–120 (materiały projektu) |
| 1909/10 | Schmidtke, Ober-Telegraphen-Assistent a.D. | Charlottenstr. 9 | 6 | materiały projektu |
| 1912 (III) | Schmidtke („E Schmidtke (* Charlottenstr. 9)”) | Charlottenstr. 9 | 20 (z 2 dzieci Janke; w tym wdowy Bagemihl i Frischmuth, portier Rutkowski, John Holtz, dr Paul Schadow) | Druki: Wohnungs-Anzeiger Sopotu 1912 —… s. 55 — materiały projektu (na skanie) |
| 1914/15 | Schmidtke, August (jw.) | Charlottenstr. 9 | 17 | materiały projektu |
| 1915/16 | Schmidtke, August | jw. | 13 | materiały projektu |
| 1917/18 | Schmidtke, August | jw. | 26 | materiały projektu |
| 1922 | Baumann, G[ertrud], pielęgniarka (Krankenschwester) | w nr 44 | 19 | materiały projektu |
| 1926 | Baumann, Gertrud | Steglitz (Berlin) | 23 | materiały projektu |
| 1928 | Gedanzig, Gertrud („Gedanzig, Gertrud. E (Berlin-Steglitz.)”) — pierwszy rocznik z nazwiskiem Gedanzig | Berlin-Steglitz | 26 (bez 44a; Bauer, Dobeslaw, Gniech jeszcze pod 44); Eugen Baumann „Rentner”, w spisie alfabetycznym „Eigent.” — właściciel Bismarckstraße 25; Junkuhn ☎ 463 | materiały projektu s. 134 (PDF s. 72) — materiały projektu (na skanie) |
| 1929 | Gedanzig, Gertrud („E Frau Gertrud Gedanzig”) | ~50 (z służbą) + 44a: 4 | OCR l. 61621–61720 (kolumny pomieszane; opis materiały projektu) |
|
| 1931 | Gedanzig, Gertr., Frau (E; mieszka Danziger Str. 38) | 26 | PBC EB 1931 s. 1176 — opis materiały projektu | |
| 1933 | Gedanzig, Gertrud, Rentiere (E) | 21 | PBC EB 1933 s. 1201 — materiały projektu | |
| 1934 | Gedanzig, Gertrud, Rentiere (E) | 25 | PBC EB 1934 s. 1277 — materiały projektu | |
| 1935 | Gedanzig, Gertrud, Rentiere (E) | 27 | PBC EB 1935 s. 1309 (ulica nadal „Schulstraße”) — materiały projektu (weryfikacja na skanie) | |
| 1939 | Gedanzig, Gertrud, Rentiere (E) | 23 | PBC EB 1939 s. 1196 (Mackensenallee) — materiały projektu | |
| 1936/37 | Gedanzig, Gertrud, Rentiere | 26 | OCR wypis z biblioteki cyfrowej — potwierdzony na skanie 2026-10-15 (materiały projektu s. 106); tamże Martha Claaszen jako właścicielka Ernststraße 3 | |
| 1937/38 | Gedanzig, Gertrud, Rentiere | 25 | OCR Danziger Einwohnerbuch 1937/38 (wypis z biblioteki cyfrowej) | |
| 1940/41 | Gedanzig, Gertrud | 24 | materiały projektu | |
| 1942 | Gedanzig, Gertrud; zarządca (Verw.): Eugen Baumann, rentier | 26 | materiały projektu |
Wnioski : - Sekwencja właścicieli potwierdzona niezależnie od akt gruntowych: Herrmann (1906) → Schmidtke (1909/10–1917/18) → Gertrud Baumann (1922, 1926) → po ślubie ta sama osoba jako Gertrud Gedanzig (1940/41, 1942; nazwisko po mężu utrzymane mimo rozwodu 1925). - Gertrud kupiła dom 9/30 VI 1919 (akt gruntowy AG II k. 56,0; księga 1922 to pierwszy rocznik, który to odnotował), a więc przed ślubem z Gedanzigiem (2 I 1923). Dom był jej majątkiem odrębnym (intercyza 21 XI 1922). Eugen Baumann występuje w aktach 1921–22 jako ojciec i pełnomocnik generalny córki (od 22 IV 1920), wierzyciel i inwestor oficyny; właścicielem nie był — opracowanie projektu § 1.3. - Schmidtke już w 1909/10 był tytułowany „a.D.” (w stanie spoczynku) i mieszkał przy Charlottenstraße 9. Kamienicę zbudował (X 1909 – VIII 1910, po projektach 1906–1909) jako inwestycję pod wynajem, sam w niej nie mieszkał. - Charakter domu: kamienica czynszowa z zamożnymi lokatorami (radcy, doktorzy, oficerowie w st. spocz., rentierki) + służba; w 1917/18 26 osób — możliwe prowadzenie pensjonatu w czasie wojny HIPOTEZA. - Lokatorzy długoterminowi (ciągłość 1915→1926+): Brunner, Potrykus, Straube, Wüst, dr Paul Schadow (dr phil., pisarz), Walter Scheunemann (Landesrat/Staatsrat), Georg Lippke, architekt (1922 i 1926). - 1906: wśród lokatorów „v. Swieykowski, Matilde, Rentiere” (odczyt z pełnego skanu PBC; wcześniej odczytywano „Swientkowski”) — zapewne rodzina Wandy von Swieykowskiej z doręczenia 1903 (AG I k. 215) HIPOTEZA; w 1935 „v. Swieykowski, Wanda, Kleinrentnerin” mieszka pod Schulstraße 26 (EB 1935 s. 1309, weryfikacja na skanie) . - 1940/41: sąsiedztwo — nr 43/45 „Beschlagnahmt durch d. Kommissar f. d. jüdisch. Grundbesitz… unbewohnt”; analogiczne konfiskaty pod nr 5, 11a, 59. Nr 44 nie został skonfiskowany (pozostał własnością Gertrud Gedanzig). - Martha Claaszen (Claassen), „Konsuls-Wwe”, wdowa po Ernście Auguście Claaszenie (1853–1924, kupiec, agent konsularny USA; willa = Muzeum Sopotu), była lokatorką nr 44 w 1940/41 i 1942 (materiały projektu, materiały projektu); wg Einwohnerbuch 1942 (OCR, archive.org) zarządzała też domem Ernststraße 3 PRAWDOPODOBNE. To wyjaśnia skojarzenie Claaszenów z kamienicą. - Einwohnerbuch 1942 (pełny OCR: wypis z biblioteki cyfrowej) podaje zawody i telefony lokatorów 1942, m.in. Lißner, techn. Reichsbahn-Insp. (kolejarz pod 44 przed PKP), Hundius, Bezirksdirektor (tel. 519 18), dr Voigt, Obergerichtsrat (tel. 520 27), Kaspereit, Kasinoangestellter; Eugen Baumann figuruje jako właściciel także Brombergstraße 35 PRAWDOPODOBNE — OCR. - W latach 1940–42 pod nr 44 mieszkali Eugen Baumann (rentier, zarządca 1942) i Susanne Baumann (Angestellte, pracownica umysłowa; córka Eugena i siostra Gertrud, współwłaścicielka ⅓ od działu spadku 1943 — AG II k. 230 ).
- Tabela zbiorcza lokatorów 1936/37 → 1937/38 → 1940/41 → 1942 (z zawodami i telefonami): materiały projektu. Najważniejsze: Eugen Baumann w 1936/37 to „Ofenfabrikant” (fabrykant pieców), Kurt Baumann Töpfermeister — Baumannowie byli zdunami; dwaj architekci wśród lokatorów 1936–38 (Georg Lippke BDA, Felix Rekowski i. R.); Martha Claaszen pod 44 od 1936/37; jądro lokatorów 1936–42: Baumann, Claaszen, Hundius (Allianz), Jahnke, Schilling, dr Voigt.
- Prasa (PBC dlibra, pełne teksty): pianistka Marta Majchrzakówna udziela lekcji „u siebie w domu, Schulstrasse 44, parter” (Echo Gdańskie XI 1925); „konsul Mistat” z nr 44 ma zostać dyrygentem chóru „Lutnia” (Echo Gdańskie 19 I 1926); J. Broscheit, Vereinigte Lehrfarmen für Edelpelztierzucht, Schulstr. 44, tel. 514 63 (DSZ 21 VI 1931, Gazeta Gdańska VII 1931; fermy w Freudental k. Oliwy); Hundius/Allianz reklama pod Schulstrasse 44 (Christian Science Monitor XII 1934); ogłoszenie X 1938: „eleg. mieszkanie 4½ pok., opalany ogród zimowy, od 1 XII 1938 / 1 I 1939, czynsz 150 guld. mies. z opałem”. Szczegóły: raport kwerendy projektu #3, raport kwerendy projektu.
- Nr 44a (1929): osobny adres z 4 lokatorami (Bauer — reżyser, Dobeslaw ×2, Gniech, szewc) — oficyna/budynek w podwórzu? HIPOTEZA. W roczniku 1928 ci sami trzej (Bauer, Dobeslaw, Gniech) są jeszcze pod 44 — osobny numer 44a nadano między redakcją 1928 a 1929 (materiały projektu).
- Dopiski z paczki materiały projektu (2026-10-15): (1) Eugen Baumann był w 1928 właścicielem domu Bismarckstraße 25 („25 Baumann, Eug., Rent. E (Schulstraße 44.)”; w spisie alfabetycznym „Baumann, Eugen, Eigent., Schulstr. 44”) — obok znanego z 1942 Brombergstraße 35; (2) Martha Claaszen w 1936/37 wpisana jako właścicielka (E) Ernststraße 3, mieszkająca „Schulstraße 44” ; w 1942 (OCR) już tylko „Verw.” tego domu; (3) telefon Schmidtkego: nr 30 (Charlottenstr. 9, spis abonentów X 1914), Junkuhna pod 44: 463 (1928); architekci: Wolschon 201, Dunkel 77 (1914); (4) dr Paul Schadow mieszka pod 44 od 1912 (nie od 1914/15), podobnie Kröhling i Rutkowski; w 1912 wśród lokatorów „Janke, Elfriede, Erich, Kinder” — dzieci bez rodziców [do wyjaśnienia]; (5) dom nr 44 w X 1914 miał 2 abonentów telefonicznych (Holtz 192, Petruschky 354) na 17 lokatorów.
Luki
- Roczniki 1927–1935: uzupełniono 1931, 1933, 1934, 1935, 1939 ze skanów Danziger Einwohnerbuch (PBC; tabela materiały projektu); 1929 nadal tylko z OCR (granica 44/46 niepewna); 1928 uzupełniony 2026-10-15; brak: 1927 (Adreßbuch Danzig 1927 w PBC — do sprawdzenia tak jak 1931–39), 1930, 1932, 1938.
- 1912 uzupełniony 2026-10-15 — dotąd rocznik był tylko w OCR archive.org i w tabeli go nie było.
- Rocznik 1903: brak strony z nr 44 — sprawdzić w PBC, czy posesja (wtedy Schulstraße 19) figuruje w spisie 1903 (stary dom: zbudowany przez Grzenkowskich 1876–81, rozbudowany za wdowy Aspolm 1886–93 — materiały projektu § 1). Rocznik 1906 (okno budowy) — cały tom w wypis z biblioteki cyfrowej.