Klauzula funta i klauzula złota — sześć lat przed dewaluacją guldena

Gulden gdański miał parytet złota i oparcie w funcie szterlingu, a mimo to wierzyciele nie wierzyli w niego już pod koniec lat 20. Do dokumentu dłużnego z 4 września 1929 r., którym Gertrud Gedanzig zaciągnęła 60 000 guldenów w Krajowym Zakładzie Ubezpieczeń dla Pracowników Umysłowych, wpisano dwa dodatkowe „zobowiązania osobiste” dłużniczki: „Für den Fall, dass der Kurs des Danziger Guldens sich gegenüber dem Kurse des englischen Pfundes am Tage der Hingabe des Darlehns verschlechtern sollte, verpflichte ich mich, das Darlehn mit entsprechender Aufwertung zurückzuzahlen. In jedem Falle ist ausser den Zinsen mindestens der Betrag von 60.000 Gulden zurückzuzahlen.” → „Gdyby kurs guldena gdańskiego pogorszył się wobec kursu funta angielskiego z dnia wypłaty pożyczki, zobowiązuję się zwrócić pożyczkę z odpowiednią waloryzacją. W każdym razie, obok odsetek, zwrócić należy co najmniej 60 000 guldenów.” I dalej: „Sollten die Danziger Gesetze oder die Danziger Gerichte in Zukunft die Eintragung einer Pfund- oder Feingoldklausel zulassen, dann verpflichte ich mich solche Klausel nachträglich sofort … in das Grundbuch eintragen zu lassen.” → „Gdyby prawo lub sądy gdańskie dopuściły w przyszłości wpis klauzuli funtowej albo czystozłotowej, zobowiązuję się niezwłocznie wpisać ją dodatkowo do księgi wieczystej.” Pięć lat później, w marcu 1934 r., taka klauzula jest już w księdze, i to w złocie: Kasa Oszczędności Miasta Sopotu każe wykreślić z formularza słowa „Danziger Gulden” i wpisać „Gold-G. 5.500 (Fünftausendfünfhundert Goldgulden) — ein Goldgulden gleich 0,292 895 g Feingold” → „5500 guldenów w złocie — jeden gulden w złocie równy 0,292 895 grama czystego złota”.

Obawy okazały się trafne: 2 maja 1935 r. gulden gdański zdewaluowano o ok. 42 %. Po wcieleniu Wolnego Miasta do Rzeszy kurs urzędowy 1 gulden = 0,70 marki niemieckiej posłużył w czerwcu 1940 r. do przeliczenia hipoteki naszej kamienicy: 60 000 guldenów stało się 42 000 Reichsmarek (C-176).